درس سوّم : حكومت و رهبرى در اسلام مفهوم حكومت حكومت از در ريشهء حكم و به معناى قضاوت كردن ، فرمان دادن و فرمانروايى است . « 1 » بنابراين ، حاكم ؛ يعنى كسى كه فرمان مىدهد ، قضاوت و حكومت مىكند . وقتى از اين واژه سخن گفته مىشود ، ممكن‌است يكى از سه معناى زير اراده شود : « 2 » 1 - عمل حكومت و رهبرى : يعنى اعمال حاكميت به وسيلهء رژيم سياسى . 2 - رژيم سياسى : بيانگر نوع رژيم حاكم است ، مانند حكومت ايران كه جمهورى اسلامى است . 3 - ارگانهايى كه در عمل ، حكومت را در اختيار دارند ، مانند آنچه كه از معناى خاص دولت اراده مىشود ، مثل قوهء مجريه ، شوراى وزيران يا كابينه . بطور كلى ، حكومت مجموعه‌اى از نهادها و سازمانهاى سياسى اجتماعى است كه براى اداره امور كشور و حفظ انتظام جامعه به وجود مىآيد . دولت به مفهوم عام آن ، به وسيله اين نهادها تجلى يافته و اعمال حاكميت مىكند . ضرورت وجود حكومت تاريخ ، گوياى آن است كه بشر بنابر هدايت الهى و براى رفع نيازهايش به زندگى اجتماعى روى آورده است . جوامع انسانى در طول زمان ، تغيير فراوان كرده و از اجتماعات كوچك و ساده به جامعه‌هاى بزرگ و پيچيده كنونى تغيير يافته‌اند . دراين

--> ( 1 ) - فرهنگ معين . ( 2 ) - حقوق اساسى و نهادهاى سياسى ، ابوالفضل قاضى ، ج 1 ، ص 315 ، دانشگاه تهران ، 1368 .